AI vẽ được hai mươi phương án một chiếc váy trong vài phút, nhưng gần như không phương án nào đưa thẳng cho xưởng may được. Ảnh máy vẽ là ảnh minh hoạ: nó cho cảm giác về dáng và không khí, còn đường nối, chỗ mở, cách vải chồng lên nhau thì thường mơ hồ hoặc sai. Việc của người thiết kế là dùng tốc độ của máy ở vòng ý tưởng, rồi tự tay biến phương án được chọn thành bản vẽ mà thợ rập đọc không phải đoán.
Bài này dành cho nhà thiết kế độc lập, sinh viên ngành thời trang và chủ xưởng nhỏ tự ra mẫu. Bạn sẽ đi qua ba loại hình vẽ trong nghề, cách viết câu lệnh để có phương án đáng xem, cách soi lỗi cấu trúc trong ảnh AI, và cách chuyển sang bản vẽ phẳng có ghi chú.
Ba loại hình vẽ trong nghề và chỗ của AI
Người mới thường gọi chung mọi hình vẽ là "phác thảo". Trong xưởng, ba loại này có vai trò khác nhau và không thay thế cho nhau.
| Loại hình | Dùng để làm gì | Người đọc chính | AI làm tới đâu |
|---|---|---|---|
| Phác ý tưởng | Thử nhanh nhiều hướng dáng, tỉ lệ, chi tiết | Chính người thiết kế | Làm tốt, nhanh, nhiều phương án |
| Hình minh hoạ thời trang | Trình bày bộ sưu tập, gửi khách, làm hồ sơ | Khách hàng, đối tác, hội đồng chấm | Làm được phần không khí, cần chỉnh chi tiết |
| Bản vẽ phẳng (bản vẽ kỹ thuật) | Mô tả chính xác cấu trúc mặt trước, mặt sau | Thợ rập, thợ may, xưởng | Làm kém, gần như phải vẽ lại tay |
Bản vẽ phẳng là hình vẽ trang phục như đang trải phẳng trên bàn, không có người mặc, nét đều, đối xứng, đủ mọi đường may, ly, túi, khuy, đường diễu. Nó trả lời câu hỏi "may cái này thế nào", còn hình minh hoạ trả lời câu hỏi "mặc vào trông thế nào". AI hiện mạnh ở câu hỏi thứ hai và yếu ở câu hỏi thứ nhất, nên chia việc theo đúng ranh giới đó sẽ đỡ mất công.
Viết câu lệnh để có phương án đáng xem
Câu lệnh tạo ảnh trang phục nên mô tả như một người thợ, không như một nhà thơ. Thay vì "chiếc váy mơ màng như sương sớm", hãy viết các thành phần cấu trúc: kiểu cổ, kiểu tay, chiều dài, độ ôm ở thân trên, kiểu chân váy, chất liệu, màu. Ví dụ giả định: "Váy liền thân dài quá gối, cổ chữ V nông, tay lỡ phồng nhẹ, thân trên ôm vừa có hai đường chiết ngực, chân váy chữ A xếp ly hộp phía trước, vải lanh pha màu xanh rêu, trải trên nền trắng, nhìn thẳng mặt trước, ánh sáng đều."
Yêu cầu nền trơn và góc nhìn thẳng giúp ảnh gần với bản vẽ hơn, ít bị bối cảnh và tư thế che mất chi tiết. Nếu muốn thấy trang phục trên người, mô tả tư thế đứng thẳng, hai tay buông, nhìn từ phía trước rồi thêm một ảnh nhìn từ phía sau; tư thế động thường làm vải xoắn và giấu đường nối.
Để có biến thể có ích, cố định phần lớn mô tả và chỉ đổi một yếu tố mỗi lượt: giữ nguyên thân, đổi năm kiểu tay; giữ nguyên tay, đổi bốn kiểu chân váy. Đổi nhiều thứ cùng lúc thì bạn có nhiều ảnh khác nhau nhưng không biết yếu tố nào làm phương án đẹp hơn.
Khi tạo hình người mặc, mô tả nhiều chiều cao và vóc dáng, và tránh tỉ lệ chân dài cường điệu kiểu tranh minh hoạ cũ nếu mục đích là đánh giá dáng thật. Tỉ lệ phóng đại khiến mọi chiếc váy trông thanh hơn ngoài đời, dễ dẫn tới chọn sai độ dài. Không đưa ảnh khuôn mặt hay cơ thể của người khác vào công cụ khi chưa được đồng ý.
Soi lỗi cấu trúc trong ảnh AI trước khi chọn
Đường nối biến mất hoặc chạy vô lý. Ảnh AI hay có thân áo liền một mảnh ôm sát cơ thể mà không có chiết, không có đường nối nào. Vải dệt thoi không tự ôm theo đường cong; nếu áo ôm, phải có chiết, đường decoup hoặc vải co giãn. Khi thấy độ ôm không có lý do, ghi chú lại để quyết định dùng cách nào.
Không có chỗ mặc vào. Một chiếc váy ôm thân, cổ nhỏ, không khoá, không cúc, không xẻ thì người thật không chui vào được. Kiểm xem khoá nằm ở sườn, ở lưng hay dùng vải co giãn.
Hai bên không đối xứng mà không cố ý. Máy hay vẽ túi bên trái khác bên phải, ve áo hai bên lệch độ rộng, ly xếp không đều. Nếu bạn muốn bất đối xứng, ghi rõ; nếu không, coi đó là lỗi vẽ.
Vải cư xử như vật liệu khác. Lụa đứng như giấy, len mỏng dính như cao su, voan xếp nếp như kim loại. Ảnh đẹp nhưng không có loại vải nào làm được như vậy. So với mẫu vải thật bạn định dùng.
Chi tiết thừa không có chức năng. Dây đai, khoá, nắp túi xuất hiện rải rác mà không nối với đâu. Giữ lại chi tiết nào bạn thật sự muốn, bỏ phần trang trí vô nghĩa vì mỗi chi tiết là thêm công may và thêm điểm dễ lỗi.
Mặt sau không tồn tại. Hầu hết ảnh chỉ có mặt trước. Bạn phải tự quyết định lưng áo: khoá, đường nối giữa lưng, cầu vai, độ dài vạt sau. Đây là phần nhiều người quên cho tới khi xưởng hỏi.
Từ ảnh được chọn sang bản vẽ phẳng
Sau khi chọn một đến hai phương án, quy trình chuyển sang bản vẽ phẳng có thể làm trên giấy can hoặc trên máy tính bảng. Không cần vẽ đẹp; cần vẽ đúng và rõ.
- Đặt một mẫu khung bản vẽ phẳng (dáng trang phục trải phẳng chuẩn của bạn hoặc của xưởng) xuống dưới, để mọi mẫu trong bộ sưu tập cùng tỉ lệ.
- Vẽ nửa mặt trước theo đường tâm, rồi lật đối xứng để hai bên khớp nhau tuyệt đối. Trang phục bất đối xứng thì vẽ đủ hai bên và ghi chú.
- Thêm mọi đường may thật: vai, sườn, nách, chiết, decoup, cạp, gấu, nẹp. Nét liền cho đường may, nét đứt mảnh cho đường diễu chỉ.
- Vẽ mặt sau ngay bên cạnh, cùng tỉ lệ, đủ khoá, xẻ, cầu vai, đường nối giữa lưng.
- Phóng to riêng những chi tiết nhỏ: kiểu túi, đầu cạp, cách gắn tay, cổ áo.
- Ghi chú bằng chữ ngay trên bản vẽ: loại khoá, số cúc, kiểu ly, vị trí nhãn, chỗ dùng mex.
- So lại với ảnh AI và moodboard xem có trôi khỏi tinh thần ban đầu không, nhưng ưu tiên bản vẽ khi hai bên khác nhau.
Một mẹo nhỏ: chụp hoặc lưu riêng bản phác AI gốc và bản vẽ phẳng của bạn cạnh nhau trong hồ sơ mẫu. Khi xưởng hỏi "chỗ này giống ảnh hay giống bản vẽ", câu trả lời luôn là bản vẽ, và có ảnh đặt cạnh giúp mọi người thấy rõ đâu là ý, đâu là quy cách.
Để AI hỗ trợ ở khâu ghi chú và kiểm bản vẽ
Dù AI vẽ bản vẽ phẳng kém, nó lại khá hữu ích ở phần chữ đi kèm. Bạn có thể mô tả bản vẽ bằng lời và nhờ chatbot viết lại thành ghi chú kỹ thuật gọn, đủ ý, theo thứ tự từ trên xuống: cổ, vai, thân, tay, cạp, gấu. Ví dụ câu lệnh: "Dựa trên mô tả sau, viết ghi chú kỹ thuật cho bản vẽ phẳng một chiếc sơ mi nữ, chia theo bộ phận, mỗi bộ phận nêu đường may, kiểu diễu, phụ liệu. Đánh dấu chỗ nào mô tả còn thiếu để người may không phải đoán."
Phần "đánh dấu chỗ còn thiếu" là phần đáng giá nhất. Máy rất giỏi nhận ra bạn quên nói cổ áo có chân cổ hay không, khuy măng sét hay khuy thường, gấu áo bằng hay bầu. Những câu hỏi đó, nếu không trả lời từ đầu, sẽ quay lại thành tin nhắn qua lại với xưởng và làm chậm mẫu thử.
Bạn cũng có thể chụp bản vẽ của mình rồi nhờ công cụ có khả năng đọc ảnh liệt kê những gì nó thấy. Nếu danh sách của máy khác với ý bạn — ví dụ nó không nhận ra đường decoup vì nét quá mờ — đó là dấu hiệu thợ rập cũng có thể đọc nhầm. Đậm nét chỗ đó và ghi chú thêm.
Không nhờ AI tự đưa ra số đo chi tiết như độ rộng ve áo hay độ sâu cổ để ghi thẳng vào bản vẽ. Những con số đó thuộc bảng thông số và phụ thuộc rập gốc, cỡ mẫu và chất liệu của bạn; số máy đưa ra chỉ là phỏng đoán chung.
Giữ quyền tác giả và tính riêng của bản vẽ
Bản vẽ phẳng là tài sản nghề nghiệp của bạn, và ảnh AI ở giai đoạn đầu cũng cần được đối xử cẩn thận. Vài nguyên tắc nên giữ:
- Không đưa bản vẽ chưa ra mắt hoặc thiết kế của khách đặt riêng lên công cụ công cộng nếu điều khoản cho phép bên cung cấp dùng dữ liệu đó; đọc phần cài đặt quyền riêng tư của tài khoản và kiểm phiên bản hiện hành.
- Ghi lại quá trình: ngày làm, phác tay, các vòng chỉnh. Đây là bằng chứng phần đóng góp sáng tạo của bạn nếu sau này có tranh chấp.
- Không dùng câu lệnh "theo phong cách" một nhà thiết kế đang hoạt động, và không đưa ảnh sản phẩm của hãng khác vào để máy "vẽ lại".
- Khi dùng hình minh hoạ AI trong hồ sơ hoặc giới thiệu bộ sưu tập, nói rõ phần nào tạo bằng máy.
- Quy định về quyền tác giả với nội dung có AI tham gia đang thay đổi theo từng nước; nắm nguyên lý và hỏi người có chuyên môn khi cần bảo hộ.
Phần quyền với thiết kế làm cùng AI có bài riêng ở danh mục bản quyền của AI Thời Trang. Ở đây, nguyên tắc ngắn gọn là: phần càng nhiều quyết định của bạn, càng nhiều dấu tay của bạn trên bản vẽ, thì bản vẽ càng thật sự là của bạn.
Câu hỏi thường gặp
AI có vẽ được bản vẽ phẳng kỹ thuật cho xưởng không?
Hiện nay ảnh AI chủ yếu là hình minh hoạ, đường nối và chỗ mở thường sai hoặc thiếu, mặt sau gần như không có. Bản vẽ phẳng gửi xưởng vẫn nên vẽ lại tay hoặc trên máy tính bảng, dùng ảnh AI làm tham khảo về dáng.
Câu lệnh tạo ảnh trang phục nên viết thế nào cho ra phương án dùng được?
Mô tả các thành phần cấu trúc như cổ, tay, chiều dài, độ ôm, kiểu chân váy, chất liệu và màu, yêu cầu nền trơn và góc nhìn thẳng. Mỗi lượt chỉ đổi một yếu tố để so sánh được phương án nào tốt hơn vì sao.
Làm sao nhận ra lỗi cấu trúc trong ảnh AI?
Soi xem áo ôm mà có chiết hoặc đường nối không, có chỗ để mặc vào không, hai bên có đối xứng không, vải có cư xử giống vải thật không, và chi tiết trang trí có chức năng không. Mặt sau thường không có, bạn phải tự quyết định.
Sinh viên thiết kế có nên dùng AI cho bài tập phác thảo không?
Nên hỏi quy định của lớp hoặc trường trước. Dù được phép, phần vẽ tay vẫn là kỹ năng nghề cần luyện, vì bản vẽ phẳng và việc đọc cấu trúc trang phục không thể giao cho máy. AI hợp nhất ở vòng thử nhiều hướng ý tưởng.
Có nên đưa bản vẽ chưa ra mắt vào chatbot để nhờ viết ghi chú không?
Chỉ nên làm khi đã đọc cài đặt quyền riêng tư của tài khoản và chắc dữ liệu không bị dùng ngoài ý muốn. Với thiết kế khách đặt riêng, mô tả bằng lời đã lược bớt chi tiết nhận diện thay vì đưa nguyên bản vẽ.
Bản vẽ phẳng cần ghi chú những gì ngoài hình vẽ?
Tối thiểu gồm loại và vị trí khoá, số và cỡ cúc, kiểu ly hoặc chiết, kiểu diễu chỉ, chỗ dùng mex, vị trí nhãn và các chi tiết phóng to. Phần số đo cụ thể để ở bảng thông số đi kèm, không ghi rải rác trên hình.